أبو القاسم جنيد الشيرازي ( مترجم : عيسى بن جنيد الشيرازي )

214

شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( مزارات شيراز ) ( ملتمس الأحباء ) ( تذكره هزار مزار ) ( فارسى )

بىبى عزيزه دختر قاضى شمس الدين بن ابى بكر « 16 » معلمه صالحه بود كه تعليم فرزندان مسلمانان كردى بىطمع و بخشش و خاص از بهر خداى ايثارى داشت و صبرى و تحملى در راه حق مينمود و ميگويند كه شبها نور ديده‌اند كه از قبر او بيرون ميايد و قبر او پيش روى شيخ احمد است رحمت الله عليها . فقيه نجم الدين محمود « 17 » معلمى مهربان بود بر خلايق ، كه مصحف مينوشت و قرآن بخلق مىآموزانيد و گفته‌اند كه چند هزار مصحف جامع و غير جامع « 18 » نوشت و آن مصحفها در دست مردم است و ميخوانند و

--> ( 16 ) - الست عزيزه بنت القاضى شمس الدين محمد بن ابى بكر ( شد الازار ) . ( 17 ) - اين فقيه نجم الدين محمود غير از فقيه نجم الدين محمود پدر قوام الدين عبد الله استاد مشهور حافظ است . ( 18 ) - مصحف معلوم است كه بمعنى قرآن كريم است ولى كلمهء « جامع و غير جامع » را در صفت آن درست ندانستيم مقصود از آن چيست و در كتب متداولهء لغت نيز چيزى در اين باب نيافتيم ، فقط در لسان العرب در مادهء ص ح ف گويد : « و المصحف و المصحف الجامع للمصحف المكتوبة بين الدفتين كانه اصحف قال الازهرى و انما سمى المصحف مصحفا لانه اصحف اى جعل جامعا للصحف المكتوبة بين الدفتين » ، و در كتاب سامى فى الاسامى در باب ثالث فى كتب الله المنزلة و ما يناسبها گويد : « الجامع و المصحف و الكراسة معروفات الجوامع و المصاحف و الكراريس ج » ، و چنان كه ملاحظه مىشود اين مأخذ اخير هيچگونه توضيحى در خصوص مفهوم كلمهء جامع نداده است و به همان معروفيت آن در عهد خود او اكتفا كرده است ، ولى احتمال قوى ميرود چنان كه از سياق عبارت مذكور لسان العرب نيز ظاهرا برمىآيد كه مراد مؤلف كتاب حاضر از « مصحف جامع » قرآن متعارفى باشد يعنى قرآنى تام و كامل كه در بين الدفتين يك مجلد موجود باشد ، و مراد او از « مصحف غير جامع » بالنتيجه « سى پاره » خواهد بود يعنى قرآنى كه آن را در سى جزء عليحدهء مستقل تجزيه و تجليد كنند و معمولا در مجالس فاتحه و ختم اموات بهريك از واردين مجلس يكى از آن اجزاء را توزيع نمايند براى آنكه آن شخص تازه‌وارد آن را براى ترويح روح ميت قرائت نمايد ، و اين نوع قرآن را به همين مناسبت تجزيهء آن بسى جزء مستقل چنان كه گفتيم « سى پاره » گويند ( رجوع شود به فرهنگ چراغ هدايت در تحت همين عنوان ) ، و در عربى اين نوع قرآن را ربعه گويند بفتح راء مهمله و سكون باء موحده ، و ربعه در اصل بمعنى صندوق مربعى است كه چيزى در آن ذخيره نهند و چون اين نوع قرآن را هميشه در صندوقى محفوظ ميدارند لهذا خود آن را نيز از باب تسميهء حال باسم محل ربعه گفته‌اند ( رجوع شود -